«Үй иесінің құқығы сөзсіз басымдыққа ие»: сарапшы жаңа Конституцияның 28-ші бабын талдап берді

Саясаттанушы Данияр Әшімбаев жаңа Конституцияның 28-бабына қатысты қоғамда тараған пікірлерге түсініктеме беріп, оның айналасында түрлі қате түсініктер қалыптасқанын айтты.

«Соңғы уақытта жиі кездесетіндей, жаңа Конституцияның 28-бабы туралы алып қашпа әңгімелер жүр. Адамдар түрлі нәрселерді тым тура мағынада түсіндіруге бейім, содан кейін заңгерлермен кеңесуге немесе интернеттен тереңірек ақпарат іздеуге тырыспай-ақ, оны тарата береді. Мәселе “одан шығарып жіберуге жол берілмейді” деген норма туралы болып отыр. Желі қолданушылары мұны біржақты түсініп, жалға алушылар жалдау ақысын төлемесе де, ешкім оларды шығара алмайды деген қорытындыға келген. Бұл қауесет желіде кең тараған», — деді ол.

Оның айтуынша, мұндай тұжырымдар шындыққа жанаспайды, себебі конституциялық нормалар жалпы қағидаттарды білдіреді және салалық заңдар арқылы нақтыланады.

«Айта кету керек, көптеген конституциялық нормалар жалпы қағидаттарды білдіреді, ал олар “Тұрғын үй қатынастары туралы” заңда, Азаматтық кодексте және басқа да заңдарда нақтыланып түсіндіріледі. Жаңа Конституцияда көрсетілген тұрғын үйге қатысты норма шын мәнінде 1997 жылдан бері заңдарда бар», — деп атап өтті Данияр Әшімбаев.

Сондай-ақ, Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі бұл мәселеге қатысты егжей-тегжейлі түсіндірме жариялаған. Онда тұрғын үй иесінің өз мүлкін иелену және оған билік ету құқығы басым екені, ал шарт талаптары бұзылған жағдайда жалға алушыны сот арқылы шығару мүмкіндігі қарастырылғаны айтылған. Сарапшының айтуынша, «шығарып жіберуге болмайды» деген норма тараптар арасындағы құқықтар мен міндеттердің тепе-теңдігін сақтауға бағытталған және ешқандай жағдайда тегін әрі жауапкершіліксіз тұру құқығын білдірмейді. Осылайша, жаңа Конституция, тараған қауесеттерге қарамастан, ең алдымен жеке меншік құқығын қорғауды және тұрғын үй саласындағы қатынастарды заң аясында реттеуді көздейді. Фото: Freepik