Қарыздан шығу жолын іздеп жүрсіз бе? Психолог Шапағат Есжан қарызға батудың психологиялық себептерін түсіндірді.
Оның айтуынша, бұл көбіне ішкі күйге байланысты – адам бақыт гормоны жетіспеген кезде артық шығынға ұрынады.
Психологтың пайымдауынша, көп жағдайда қарызға кіру – бір сәттік эмоцияны қанағаттандыру үшін жасалатын әрекет. Яғни, адам шынайы қажеттілікті емес, уақытша рахат сезімін алғысы келеді.
— Егер адам өзін шаршаңқы, бос немесе күйзелісте сезінсе, жаңа зат сатып алып, көңілін көтеруге тырысады. Бірақ бұл тек уақытша әсер береді, ал артынан қаржылық күйзеліс пен жауапкершілік келеді, — дейді Шапағат Есжан.
Маман осындай жағдайда артық шығынның алдын алу үшін бірнеше қарапайым қағиданы ұсынады:
Қарыздан қашық болудың тиімді жолдары қандай?
Психолог кеңестері:
-
Сатып алмас бұрын өзіңізден сұраңыз: «Бұл маған расымен керек пе, әлде көңіл күй үшін алып тұрмын ба?»
-
Эмоцияны бақылау: Бақытты сезінуді сатып алынған затпен алмастыруға тырыспаңыз
-
Қарызды жасырмаңыз: Жақындарыңызбен ашық сөйлесіңіз – бұл ішкі қысымды жеңілдетеді
-
Шығынды жоспарлау: Қаржылық балансты сақтау арқылы болашаққа сенімділік артады
-
Идеяны табыс көзіне айналдыру: Арманды нақты әрекетке бағыттап, қаржы мәселесін шешуге болады
Қарыз адамның психикасына қалай әсер етеді?
Шапағат Есжанның айтуынша, қарызы бар адамның назары үнемі сол міндеттемеге ауып тұрады. Бұл ішкі күйді нашарлатып, өмір сапасына тікелей әсер етеді.
Маманның айтуынша, қаржы мәселесін эмоциямен емес, ақылмен шешу – ұзақмерзімді тыныштық пен тұрақтылықтың негізі.
