Халықаралық саясаттағы өзекті мәселелерге қызығатын оқырмандар үшін Қытай Халық Республикасының Сыртқы істер министрі Ван И өткізген ауқымды баспасөз конференциясындағы негізгі мәлімдемелерді ұсынамыз. Министр қытайлық және шетелдік БАҚ өкілдерінің сұрақтарына жауап беріп, әлемдік саясаттағы басты бағыттарға тоқталды, деп хабарлайды Todayinfo.kz ақпарат агенттігі.
Қытай–Ресей қатынастары: «Таудай берік байланыс»
Ван И Қытай мен Ресей арасындағы қарым-қатынасты «кез келген жағдайда өзгермейтін, таудай берік байланыс» деп сипаттады. Оның айтуынша, бұл серіктестік теңдік, өзара құрмет және өзара тиімділік қағидаттарына негізделген.
Екі ел бір-біріне қысым жасамайтынын, үшінші тараптарға қарсы бағытталмаған саясат ұстанатынын атап өтті. Сонымен қатар, халықаралық тәртіп пен сауда ережелерін қорғауда Қытай мен Ресейдің ұстанымдары ұқсас екенін жеткізді.
Таяу Шығыс: Қытайдың басты ұстанымы – бейбітшілік
АҚШ пен Израильдің Иранға жасаған әскери әрекеттеріне қатысты Ван И Қытайдың ұстанымы айқын екенін айтты — бұл қақтығыстар тоқтатылуы тиіс.
Оның сөзінше:
-
Соғыс ешкімге пайда әкелмейді
-
Күш қолдану мәселені шешпейді
-
Қақтығыстар жаңа шиеленістерге әкеледі
Қытай тарапы бес негізгі қағидатты ұстанады:
-
Мемлекеттік егемендікті құрметтеу
-
Күш қолданудан бас тарту
-
Ішкі істерге араласпау
-
Саяси жолмен реттеу
-
Үлкен державалардың жауапкершілігі
Қытай–АҚШ қатынастары: «Тангоны екі адам билейді»
АҚШ-пен қарым-қатынасқа тоқталған министр бұл байланыс бүкіл әлем үшін маңызды екенін айтты. Оның пікірінше, екі ел бір-бірін өзгерте алмайды, бірақ бейбіт қатар өмір сүре алады.
«Тангоны екі адам билейді», — деген Ван И диалог пен өзара құрметтің маңызын ерекше атап өтті.
Азиядағы тұрақтылық: Қытай — «қауіпсіздік тірегі»
Министр Азиядағы жағдайға тоқталып, аймақ жаһандық өсімнің 60%-дан астамын қамтамасыз етіп отырғанын айтты. Қытай өзін:
-
аймақтық қауіпсіздіктің тірегі
-
экономикалық дамудың драйвері
ретінде сипаттады.
Азаматтарды қорғау: «Әр қытайлық – мемлекет қорғауында»
Қытай дипломатиясының басты бағыты – шетелдегі азаматтарды қорғау. Өткен жылы:
-
100-ден астам ірі төтенше жағдай шешілген
-
79 мыңнан астам консулдық көмек көрсетілген
-
600 мыңнан астам қоңырау қабылданған
Министрдің айтуынша, «қай жерде қытай туы желбіресе, сол жерде дипломаттар да бар».
Жаһандық Оңтүстік: жаңа күш
Ван И «Жаһандық Оңтүстік» елдерінің рөлі артып келе жатқанын атап өтті. Қазіргі таңда олардың әлемдік экономикадағы үлесі 40%-дан асады.
Қытай бұл елдерді:
-
көпполярлы әлемнің негізгі күші
-
әділетті халықаралық тәртіптің тірегі
ретінде қарастырады.
Еуропа және Қытай: серіктестікке бетбұрыс
Министрдің айтуынша, Қытай мен Еуропа арасындағы қатынастар біртіндеп жақсарып келеді. Сауда айналымы 1 триллион доллардан асқан.
Ол Еуропаны:
-
көпполярлы әлемнің маңызды орталығы
-
Қытайдың негізгі серіктесі
деп атады.
Палестина мәселесі: екі мемлекет қағидаты
Қытай Палестина мәселесін шешудің жалғыз жолы — «екі мемлекет» қағидаты екенін тағы да растады. Сонымен қатар, Біріккен Ұлттар Ұйымы бұл процесте жетекші рөл атқаруы тиіс екенін айтты.
Қытайдың жаһандық ұстанымы: гегемониядан бас тарту
Ван И Қытай ешқашан үстемдікке ұмтылмайтынын және басқа елдердің жолын қайталамайтынын мәлімдеді. Елдің басты мақсаты — тең құқықты, көпполярлы әлем құру.
Латын Америкасы: «таңдау — халықтың өзінде»
Латын Америкасына қатысты министр:
«XXI ғасырда XIX ғасырдың ескі сценарийіне орын жоқ», — деп мәлімдеді.
Оның айтуынша, әр мемлекет өз даму жолын өзі таңдауы тиіс, ал Қытай ешқашан басқа елдердің ішкі ісіне араласпайды.
