Доллар құлады: Валюта нарығындағы "жылымық" ұзаққа созыла ма?
Соңғы күндері Қазақстанда доллар бағамы күрт төмендеп, KASE саудасында 503,89 теңгеге дейін түсті. Қазан айының ортасынан басталған теңгенің нығаюы халықты екіұдай ойға қалдырды: бұл тұрақтылық па, әлде кезекті дауыл алдындағы тыныштық па?
Tengrinews тілшісі қаржы сарапшыларымен сөйлесіп, теңгенің күшею себептері мен алдағы болжамдарды талқылады, деп хабарлайды Todayinfo порталы.
Теңге неге кенеттен "мінез" көрсетті?
Қаржы талдаушысы Арман Бейсембаевтың айтуынша, жыл басында ұлттық валютаға қатты қысым жасалып, доллар 550 теңгеге дейін шарықтауға шақ қалған еді. Қазіргі жағдай – сол дүрбелеңнен кейінгі нарықтың "дем басуы".
Негізгі себептер мынада:
-
Сұраныс пен ұсыніс: Қазір нарықта валюта ұсынысы көбейді.
-
Базалық мөлшерлеме: Ұлттық банктің ставканы 18%-ға дейін көтеруі теңгелік активтерді (депозиттерді) тартымды етті. Инвесторларға қазір доллардан гөрі, теңгемен табыс табу тиімдірек.
-
Сыртқы қарыз: Үкімет еурооблигациялар арқылы 1,5 млрд доллар қарыз алды. Бұл валюта елге кіріп, теңгеге айырбасталғанда бағамды төмендетті.
"Нарық Ұлттық банкпен ойнауға болмайтынын түсінді. 18 пайыздық мөлшерлеме кезінде теңгемен 20 пайызға жуық табыс табуға болады. Бұл – өте жоғары көрсеткіш", – дейді Бейсембаев.
Бұл – дауыл алдындағы тыныштық па?
Екінші сарапшы, экономист Марат Қайырленов оптимизмге берілуге әлі ерте деп санайды. Оның пікірінше, қазіргі тұрақтылық – уақытша құбылыс.
Ол геосаяси тәуекелдерге назар аударды:
-
Мұнай тасымалы: Каспий құбыр консорциумындағы (КҚК) ақаулар мен Қара теңіздегі танкерлерге төнген қауіп мұнай экспортын тежеуі мүмкін.
-
Мұнай бағасы: Қазақстандық мұнайдың нақты бағасы логистикалық қиындықтар мен сақтандыру құнының өсуіне байланысты барреліне 40 долларға дейін түсуі ғажап емес.
"Қазіргі жағдайды дауыл ортасындағы уақытша тыныштыққа (көз) теңеуге болады. Тәуекелдер әлі сейілген жоқ", – деп ескертеді Қайырленов.
500 әлде 540: Келесі жылы не күтеміз?
Сарапшылардың болжамынша, доллар 500 теңгелік психологиялық межеден ары қарай қатты төмендемейді.
Арман Бейсембаевтың пайымдауынша, алдағы 1-2 жылда бағам 500-540 теңге дәлізінде болады. Келесі жылдың бюджетінде доллар бағамы 540 теңге деп есептелгенін ұмытпаған жөн.
"Мемлекетке тым күшті теңге тиімсіз. Бюджетке түсетін валюталық түсімді 500-бен ауыстырғаннан гөрі, 540-пен ауыстырған әлдеқайда пайдалы. Сондықтан бағам біртіндеп 540-қа қарай жылжуы мүмкін", – дейді сарапшы.
Қазір доллар сатып алған дұрыс па?
Ең басты сұраққа келейік. Сарапшылардың кеңесі екі түрлі жағдайға негізделген:
-
Егер жинағыңыз аз болса (2000 долларға дейін): Дүрбелеңге түсіп, айлығыңызды долларға ауыстырудың қажеті жоқ. Теңгелік депозиттердің пайызы жоғары болғандықтан, ақшаны ұлттық валютада ұстаған тиімді.
-
Егер шетелге шығатын болсаңыз немесе ірі жинағыңыз (10 000 доллардан көп) болса: Дәл қазір – валюта сатып алу үшін ең қолайлы сәт. Доллар "арзандап" тұрғанда қоржыныңызды толтырып алуға болады, өйткені бұл баға ұзақ тұрмауы мүмкін.
Ресми дерек: 3 желтоқсандағы Ұлттық банктің ресми бағамы – 508,20 теңге.
