2026 жылдың бірінші тоқсанында Қазақстан экономикасы салқындау фазасына өтті. Мұнай өндірісінің төмендеуі, фискалдық ынталандырудың әлсіреуі және халықтың нақты табысының нашарлауы өсім қарқынын баяулатты, деп хабарлайды Todayinfo Halyk Finance-ке сілтеме жасап.
Сарапшылардың мәліметінше, бірінші тоқсанда ЖІӨ өсімі жылдық есепте 3%-ті құрады, ал 2025 жылдың сәйкес кезеңінде бұл көрсеткіш 5,6% болған. Ауыл шаруашылығынан басқа барлық негізгі секторларда баяулау байқалады. Бұл негізінен тау-кен өнеркәсібінің, әсіресе мұнай-газ секторының айтарлықтай төмендеуіне байланысты, ол көршілес салаларға мультипликативті әсер етеді. Халықтың нақты табысы теріс динамика көрсетті.
Қосымша фактор – фискалдық ынталандырудың төмендеуі. Жыл басында Ұлттық қор қаражатын пайдаланудың қысқаруы экономикалық қолдауды әлсіретті, дегенмен наурызда трансферттердің уақытша өсуі байқалды. Үкімет 2026 жылы «Бәйтерек» ҰБХ арқылы квазифискалдық ынталандыру көлемін айтарлықтай ұлғайтуды жоспарлап отыр, бұл бизнесті жеңілдікпен несиелеу мен ипотеканы кеңейтуге бағытталған.
Бірінші тоқсанда жылдық инфляция 11%-ке дейін баяулады, алайда айлық инфляция қаңтар мен ақпанда жеделдеп, наурызда күрт төмендеді. Бұған реттелетін тарифтер мен жанармай бағасының мұздатылуы, сондай-ақ теңгенің нығаюы ықпал етті. «Ұлттық банк қатаң ақша-несие саясатын ұстануда. Біз теңгенің әлсіреуі мен тарифтердің қайта көтерілуін ескере отырып, 2026 жылдың соңына инфляция 10,5-11,5% деңгейінде болады деп болжаймыз», – дейді сарапшылар.
Теңге бірінші тоқсан соңында 478,15 теңге/долларға дейін нығайды. Бұған жоғары базалық мөлшерлеме, ЕНПФ үшін валюта сатып алудың тоқтатылуы, квазимемлекеттік компаниялардың валюталық түсімді міндетті сатуы және портфельдік инвестициялардың ағыны әсер етті. Алайда сарапшылар жыл соңына қарай теңге 540 теңге/долларға дейін әлсірейді деп күтеді.
