Қазақстанда 18–21 жастағы 18 638 жас микронесиесін 90 күннен артық кешіктіріп жүр. №215 қаулы табысты есептеу мен беруді қатаңдатады.
Қазақстанда 18–21 жас аралығында 847 430 адам бар. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрағасы Мадина Абылқасымованың айтуынша, осы топтағы 136 239 азаматтың микронесиесі бар.
Бұл туралы
Todayinfo порталы хабарлайды.
Олардың ішінде 18 638 адам (13,7%) төлемін 90 күннен артық кешіктіріп жүр. Яғни әр жетінші жас қарызын уақытында жаба алмай қалған.
Жастардың табысын қалай есептейді: №215 қаулының мәні
Абылқасымованың сөзінше, 20 жасқа толмағандар арасында борыш жүктемесінің ұлғайып кетпеуі үшін жақын уақытта №215 қаулы енгізіледі. Бұл құжат микронесие беру кезінде жастардың табысын нақтырақ бағалауға бағытталған.
Қаулыға сәйкес, мұндай қарыз алушылардың табысы жұмыс орнынан берілген табыс туралы анықтама арқылы және оқу орнынан берілетін шәкіртақы негізінде есепке алынады. Негізгі мақсат – «қағаз жүзіндегі» емес, нақты түсімге сүйеніп шешім қабылдау.
Микронесие нарығындағы соңғы шектеулер және жауапкершілік
Еске салсақ, 2024 жылдың маусымында несиелеу кезіндегі тәуекелді азайтуға бағытталған заң қабылданған. Онда микрокредиттік ұйымдарға (МҚҰ) қатысты бірқатар талап күшейтілді.
Атап айтқанда, МҚҰ-ларға 90 күннен астам мерзімі өткен берешегі бар жеке тұлғаларға микронесие беруге тыйым салынды. Сондай-ақ 90 күн өткеннен кейін бұрын алынған микронесие бойынша пайыз есептеуге де шектеу енгізілді.
Онлайн микронесие рәсімдеу үшін биометриялық сәйкестендіру міндеттелді. Бұған қоса, МҚҰ-лар микронесиеге түскен өтініштер туралы мәліметтерді несие бюросына нақты уақыт режимінде жіберуге тиіс.
Тағы бір норма – мерзімді әскери қызметшілер үшін негізгі қарыз бен пайыздарды төлеу қызмет мерзіміне және ол аяқталғаннан кейінгі 60 күнге кейінге қалдырылуы керек.
Сонымен бірге МҚҰ микронесиелері бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесінің (ЖТСМ) шекті мәні 56%-дан 46%-ға дейін төмендетілді. Бұл қарыз құнын біршама жұмсартуға тиіс.
№215 қаулыға сай, МҚҰ микронесие беруге оң шешім қабылдамайды, егер қарыз алушының банк несиесі бойынша мерзімі өткен берешегі 30 күннен асса, ал МҚҰ микронесиесі бойынша — 1 күннен асса.
Сондай-ақ соңғы 3 жылда банк несиесі немесе микронесие бойынша берешек толық есептен шығарылған болса, соңғы 12 айда міндеттемелерді орындауға көмектеспейтін қайта құрылымдау жасалған болса немесе кепілсіз микронесие мерзімі 5 жылдан асып кетсе, өтініш мақұлданбауы мүмкін.
Қаржы нарығын реттеуші органның ұстанымы – жастарды қарызға «батырып» жібермей, тәуекелі жоғары микронесиелерді шектеу. Бұл шаралар әсіресе ірі қалаларда оқитын және алғашқы жұмысына енді орналасып жатқан жастар үшін өзекті.
