Белгілі заңгер әрі Конституциялық реформа жөніндегі комиссия мүшесі Айман Омарова жаңа Ата Заң жобасына қатысты өткір мәлімдеме жасады. Оның айтуынша, құжатта адам құқықтарын шектейтін және заңнамалық қайшылықтары бар тұстар өте көп.
Қазақстандықтар талқылап жатқан жаңа Конституция жобасы кәсіби мамандар тарапынан қатаң сынға ұшырауда. Адвокат Айман Омарова Instagram-дағы тікелей эфирінде құжаттың қазіргі нұсқасын референдумға шығаруға, тіпті талқылауға әлі ерте екенін ашық айтты.
Заңгердің пікірінше, жобаның преамбуласы, яғни кіріспе бөлімі Ұлы Дала тарихын қамтып, өте сәтті жазылған. Алайда, одан кейінгі баптарда азаматтардың бостандығына қатысты күмәнді өзгерістер аз емес.
Әсіресе, мемлекеттік биліктің қайнар көзіне қатысты 4-бапта Халық кеңесінің рөлі ескерілмеген. Бұл мемлекет басқару ісіндегі халықтың үнін әлсіретуі мүмкін деген қауіп туғызады.
Ата Заңдағы өзгерістер азаматтардың құқығын шектей ме?
Омарованың ең басты алаңдаушылығы – заң көмегіне қатысты. Қолданыстағы Конституцияда мемлекет білікті заңгерлік көмектің берілуіне кепілдік берсе, жаңа жобада бұл жауапкершілік мемлекет мойнынан алынып тасталған.
Сондай-ақ, БАҚ пен сөз бостандығына қатысты тармақтар да күрделене түскен. Бұрын цензураға үзілді-кесілді тыйым салынса, жаңа нұсқада "мораль мен адамның қадір-қасиеті" деген сылтаумен түрлі шектеулерге жол ашылған.
Сарапшы келесі маңызды тұстарды атап өтті:
-
Ереуілге шығу құқығы: Жаңа жобада жұмысшылардың забастовка жасау құқығы мүлдем аталмаған.
-
Митингілер: Бейбіт жиын туралы баптан "шеру" және "пикет" сөздері алынып тасталған, бұл азаматтық белсенділікті шектеуі мүмкін.
-
Адвокатура тәуелсіздігі: Құжатта адвокаттардың жұмысына араласпау туралы нақты кепілдіктер жоқ.
