Алғашқы АЭС дауы басылмай жатып, екіншісінің дүбірі естілді
Балқаш көлінің маңындағы Үлкен ауылында салынатын алғашқы атом электр станциясы туралы пікірталас әлі суыған жоқ. Алайда, энергетика саласының сарапшылары мен шенеуніктері Қазақстанға жалғыз станцияның аздық ететінін ашық айта бастады. Бүгін ақпарат айдынында екінші АЭС-тің орны нақтыланғаны туралы жаңалық желдей есті. Бұл шешім елдің энергетикалық картасын қалай өзгертеді?
Неге бір АЭС жеткіліксіз?
Мамандардың пайымдауынша, Қазақстанның энергия тапшылығы жыл сайын артып келеді. Әсіресе, индустриялық аймақтар шоғырланған Шығыс пен Солтүстік өңірлерде электр қуатының жетіспеушілігі қатты сезілуде.
Үлкен ауылындағы станция негізінен Оңтүстік Қазақстанның сұранысын жабуға бағытталған. Ал елдің қалған бөлігін жарықпен қамтамасыз ету үшін қосымша қуат көздері ауадай қажет. Көмір станцияларының тозуы және экологиялық талаптардың күшеюі атом энергетикасына деген сұранысты еріксіз тудырып отыр.
Екінші таңдау: Неге Курчатов?
Екінші АЭС құрылысына ең ықтимал орын ретінде Абай облысындағы Курчатов қаласы аталуда. Бұл таңдаудың бірнеше стратегиялық себебі бар:
-
Инфрақұрылым: Курчатов – бұрыннан атом саласының ғылыми орталығы. Мұнда Ұлттық ядролық орталық орналасқан және білікті мамандар базасы бар.
-
Логистика: Электр желілерінің дайындығы жағынан бұл өңір жаңа станцияны қосуға қолайлы.
-
Су көзі: Ертіс өзенінің жақындығы реакторларды суыту мәселесін шешеді деп күтілуде.
Дегенмен, дәл осы "су мәселесі" қоғамда үлкен резонанс тудыруы мүмкін.
Экологтар не дейді?
АЭС құрылысын жақтаушылар экономикалық пайданы алға тартса, экологтар мен жергілікті тұрғындар Ертіс өзенінің тағдырына алаңдаулы.
"Ертіс онсыз да тартылып барады. Егер оған атом станциясы салынса, судың деңгейі мен сапасы қандай болатыны белгісіз. Бұл трансшекаралық өзен болғандықтан, көршілес Ресей мен Қытайдың да ұстанымын ескеру қажет," – дейді тәуелсіз экологтар.
Оның үстіне, Семей полигонының зардабын тартқан өңір халқы үшін "атом" сөзінің өзі психологиялық қорқыныш тудыратыны жасырын емес.
Қорытынды шешім қашан қабылданады?
Әзірге бұл – тек жоспар мен болжам деңгейіндегі әңгіме. Үкімет нақты құрылыс басталатыны туралы ресми қаулы шығарған жоқ. Бірақ "жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайтынын" ескерсек, алдағы уақытта қоғамдық талқылаулардың жаңа толқыны басталуы ғажап емес.
