Жаһандық және бітімгерлік бастамалар: Қазақстанның қатысуы және халықаралық тәжірибе жинақтау

Қазіргі кезеңде халықаралық қатынастар жүйесінде бітімгерлік қызмет жаһандық қауіпсіздікті нығайтудың, көпжақты ынтымақтастықты дамытудың және мемлекеттердің халықаралық беделін арттырудың маңызды құралы ретінде айрықша маңызға ие болып отыр. Қазақстан халықаралық бейбітшілік пен тұрақтылықты қолдауға белсенді қатысу бағытын дәйекті түрде жүзеге асырып, сенімді әрі жауапты серіктес ретінде берік бедел қалыптастырып отыр. Бұл туралы Todayinfo.kz ақпараттық порталы хабарлайды. Қазақстан Республикасының Президенті – Қарулы Күштердің Жоғарғы Бас Қолбасшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның толыққанды бітімгерлік контингентке ие мемлекеттердің қатарына кіргенін бірнеше рет атап өтті. Қысқа мерзім ішінде жеке құрамды даярлау және оны халықаралық стандарттарға сай жарақтандыру бойынша жүйелі жұмыс жүргізілді. Бұл Қарулы Күштердің кез келген деңгейдегі күрделі міндеттерді орындауға дайын екендігін айғақтайды. Бітімгерлік қызметтің қорғаныс саясатының басым бағыттарының бірі ретінде айқындалуы халықаралық қауіпсіздікті нығайтуға деген ұмтылысты ғана емес, жаһандық тұрақтылықты қамтамасыз етудегі саналы жауапкершіліктің көрінісі болып табылады. Қазақстан үшін бітімгерлік операцияларға қатысу – бейбітшілік, диалог және халықаралық құқық нормаларын қатаң сақтау қағидаттарына негізделген сыртқы саяси бағытты іске асыру. Бұл бағыттың жүйелік дамуына Біріккен Ұлттар Ұйымы айрықша рөл атқарады. Қазақстан өз бітімгерлік бастамаларын дәл осы ұйым аясында жүзеге асыруда. БҰҰ-ның дербес мандатын алу халықаралық қауымдастық тарапынан жоғары сенімнің айқын дәлелі болды. Қазақстан ТМД кеңістігінде осындай мәртебеге ие алғашқы әрі әзірге жалғыз мемлекет болып табылады. Бітімгерлерді даярлау Алматы қаласындағы Бітімгерлік операциялар орталығы базасында жүзеге асырылады. Мұнда құқықтық және тілдік дайындықтан бастап, психологиялық тұрақтылық пен көпұлтты ортада өзара іс-қимыл жасау дағдыларына дейін кешенді оқыту қамтамасыз етіледі. Бұл күрделі жағдайларда міндеттерді орындауға қабілетті кәсіби контингент қалыптастыруға мүмкіндік береді. 2024 жылғы наурызда ұлттық контингенттің Голан жоталарындағы UNDOF миссиясына жіберілуі айрықша кезең болды. Бұл – бөлімше толықтай ел ішінде жасақталып, дайындалған алғашқы миссия. Сақталып отырған шиеленіс жағдайында қазақстандық әскери қызметшілер жоғары кәсібилік, тәртіп және төзімділік танытып келеді. Логистикалық қамтамасыз ету де ерекше назарға лайық. Жеке құрамды жеткізу Әуе қорғанысы күштерінің A400M әскери-көлік ұшағы арқылы жүзеге асырылып, операцияларды орындауда жеделдік пен дербестік қамтамасыз етілді. Бұл тәжірибе армияның көліктік мүмкіндіктерін дамытудағы маңызды кезеңдердің бірі болды. Практикалық тәжірибе басқа өңірлерде де жинақталуда. Қазақстандық әскери қызметшілер БҰҰ-ның Батыс Сахарадағы, Кот-д’Ивуардағы, Орталық Африка Республикасындағы, Конго Демократиялық Республикасындағы, Мали мен Ливандағы миссияларына қатысты. Әсіресе Орталық Африка Республикасы, Мали және Конго Демократиялық Республикасындағы операциялар жоғары қауіп-қатер деңгейімен ерекшеленеді. Осындай жағдайларда қазақстандық бітімгерлер өздерінің жоғары дайындық деңгейін және халықаралық мандаттарға сәйкес тиімді әрекет ету қабілетін дәлелдеді. Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің Халықаралық ынтымақтастық департаментінің бағалауынша, халықаралық бітімгерлік операцияларға қатысу армияның жауынгерлік әзірлігіне тікелей әсер етеді. Мұндай миссиялар әскери қызметшілерге ұлттық жағдайда алу қиын бірегей тәжірибе береді. Бұл – көпұлтты штабтарда өзара іс-қимыл жасау, басқарудың заманауи тәсілдерін қолдану, сондай-ақ тілдік және коммуникациялық дағдыларды дамыту. Нәтижесінде жауынгерлік даярлық жүйесі сапалық тұрғыдан жаңа деңгейге көтеріледі. Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің Халықаралық ынтымақтастық департаментінің бастығы, полковник Хусаинов О.С. бітімгерліктің стратегиялық маңызын атап өтті: «Қазақстанның бітімгерлік қызметі – бұл тек қорғаныс саясатының элементі ғана емес, сонымен қатар сыртқы саяси позициялаудың маңызды құралы. Ел халықаралық құқық пен көпжақты тетіктер аясында әрекет ете отырып, жаһандық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге нақты үлес қосуға қабілетті екенін көрсетеді», – деді полковник Хусаинов О.С. Алдағы кезеңде Қазақстан Африка мен Таяу Шығыс өңірлеріндегі бітімгерлік бастамаларға қатысуын кеңейтуді жоспарлап отыр. Бұл ретте басты назар жеке құрамның дайындық сапасына, қауіпсіздігіне және БҰҰ стандарттарын қатаң сақтауға аударылатын болады. Осылайша, Қазақстан халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздік архитектурасының белсенді қатысушысы ретінде өз ұстанымын дәйекті түрде нығайтып, заманауи жаһандық сын-қатерлерді еңсеруге өз үлесін қосуға дайын екенін айқындайды.