Жаңа жыл қарсаңында рейсіңіз тоқтатылса: не істеу керек және қандай өтемақы аласыз

Жаңа жыл жақындағанда әуежайда әр минут қымбат. Егер рейсіңіз тоқтатылса немесе басқа күнге ауыстырылса, абыржымай-ақ қойыңыз: Қазақстан заңнамасы бойынша жолаушы жалғыз қалмайды, ал көп жағдайда авиакомпания нақты міндеттемелерді орындауы тиіс. Бұл туралы Todayinfo порталы хабарлайды. Төмендегі нұсқаулықта рейстің «тоқтатылуы» мен «кешігуінің» айырмасы, қашан өтемақы төленетіні және қай қадамдарды бірден жасау керектігі қарапайым тілмен түсіндірілген.

Рейс тоқтатылды деген не және ол кешігуден қалай ерекшеленеді?

Рейстің тоқтатылуы — авиакомпания ұшудың мүлде болмайтынын ресми түрде растаған жағдай. Яғни рейс аннулирленеді, жоспар бұзылады. Маңызды жайт: егер сіздің рейсіңізді басқа күнге ауыстырып, жаңа нөмір берсе — бұл «кешігу» емес, дәл «тоқтатылу» болып есептеледі. Мұндайда сізге міндетті түрде таңдау ұсынылуы керек: билеттің ақшасын қайтару немесе басқа рейске отырғызу. Ал кешігу кезінде рейстің нөмірі өзгермейді, тек ұшу уақыты кейінге жылжиды. Уақыт/маршруттың өзгеруі де бөлек жағдай болуы мүмкін: рейс сақталғанымен, шарттар өзгереді. Бұлардың әрқайсысы бойынша құқықтар мен төлемдер әртүрлі.

Қай кезде авиакомпания өтемақы төлеуге міндетті?

Егер рейс авиакомпанияның кінәсінен тоқтатылса, жолаушыға көмек те, кей жағдайда төлем де қарастырылады. Бұған ұшақтың техникалық ақауы, экипаждың жетіспеуі, кестедегі қате, тасымалдаушының логистикасы мен құжаттарындағы олқылықтар жатады. Осындай жағдайда авиакомпания: басқа рейс ұсынуы немесе ақшаны қайтаруы, күту кезінде тамақ-су мен байланыс қамтамасыз етуі, ұзақ күту болса қонақүй мен трансфер беруі және жолаушыны жеткізудің кешігуі үшін айыппұл (өтемақы) төлеуі тиіс. Ал егер тоқтатылу форс-мажор себептерінен болса, ақша түріндегі өтемақы (айыппұл) төленбеуі мүмкін. Форс-мажорға қатты боран, тұман, дауыл сияқты ауа райы, әуежайдың немесе әуе кеңістігінің жабылуы, төтенше жағдайлар, әуежай қызметтерінің ереуілі, эпидемиологиялық шектеулер кіреді. Дегенмен мұндайда да сіздің негізгі құқығыңыз сақталады: билет құнын қайтарып алу немесе балама рейске ауысу.

Күтіп отырғанда сізге не беруі керек?

Қазақстан заңнамасына сай (тасымалдаушының кінәсі бар жағдайларда) жолаушыларға күту уақытында тегін қызметтер ұсынылады: 2 сағат өткенде — сусындар және екі қоңырау/хабарлама жіберу мүмкіндігі. 4 сағаттан кейін — ыстық тамақ (одан әрі әр 6–8 сағат сайын). 6–8 сағаттан артық күту немесе түнету қажет болса — қонақүй және трансфер. 7 жасқа дейінгі баласы бар жолаушыларға — (бар болса) ана мен бала бөлмесі. Егер сізге осы қызметтер ұсынылмаса, оқиғаны тіркеп, кейін шағымға енгізу үшін дәлел жинаған дұрыс (фото/видео, жазбаша жауап, чат-хабарламалар).

Кешіктіріп жеткізсе: айыппұл мөлшері қандай?

Егер сіз кінә авиакомпаниядан болып, межелі жерге кешігіп жетсеңіз, тасымалдаушы айыппұл төлеуге міндетті болуы мүмкін: әр кешіккен сағат үшін тариф құнының 3%-ы, бірақ жалпы сомасы билет құнынан аспайды. Ол үшін авиакомпанияның сайты арқылы немесе билет сатып алынған сату нүктесіне өтініш беріңіз.

Жолаушы не істеуі керек: қысқа қадамдар

1) Тоқтатылғанын тіркеңіз. Билет, отырғызу талоны, авиакомпания жіберген SMS/хат, таблодағы ақпарат — бәрін сақтаңыз. 2) Таңдау жасаңыз: басқа рейс пе, әлде ақшаны қайтару ма. Әуежайдағы авиакомпания өкіліне жүгініп, шешіміңізді рәсімдетіңіз. 3) Барлық чектерді жинаңыз. Тамақ, қонақүй, такси сияқты шығындар кейін талапқа қосылуы мүмкін. 4) Ресми претензия беріңіз. Әдетте мұны 6 ай ішінде беруге болады. Сотқа жүгіну мерзімі — 2 жыл. Есте сақтайтын басты нәрсе: рейстің тоқтатылуы — міндетті түрде «бәрі бітті» деген сөз емес. Кінә авиакомпаниядан болса, заң жолаушыны қорғайды. Тіпті форс-мажор болса да, билет ақшасын қайтарып алуға немесе балама рейс таңдауға құқығыңыз бар. Көп өтемақы мен шығындар өтініш (талап) арқылы ғана өндіріледі. Айта кетейік, қыста рейстердің кешігуі кейде техникалық ақаудан емес, ұшаққа міндетті мұзға қарсы өңдеу (de-icing) жасалуынан болады. Бұл процедура қанаттар мен маңызды бөліктерді мұз, қар, қыраудан қорғап, қауіпсіз ұшып шығуға көмектеседі.