Қазақстан Ұлттық банкі қолма-қол шетел валютасын айырбастау тәртібін өзгертті. Жаңа талаптардың көбі 22 желтоқсаннан бастап күшіне енеді.
Бұл жаңалық ірі сомаға айырбас жасайтын азаматтар мен валюта нарығының барлық қатысушыларына тікелей әсер етеді.
Нацбанк 2 желтоқсанда №93 қаулымен қол қойған жаңа ережелерге сәйкес, валюта айырбастауда бірқатар маңызды өзгерістер енгізіледі. Кейбір тармақтар 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап іске асады.
Жаңа құжатта "қаржылық терроризм" термині кеңейтіліп, оған "жаппай қырып-жоятын қаруды таратуды қаржыландыру" ұғымы да қосылды. Бұл қадам – халықаралық стандарттарға бейімделу мақсатына негізделген.
Жаңа Салық кодексіне байланысты, ережелердегі барлық сілтемелер жаңартылды. Бұл – заңнаманың өзара сәйкестігін қамтамасыз ету үшін жасалған.
Әкімшілік деректерді жинау формалары мемлекеттік стандарттарға сәйкестендірілді. Енді барлық нарық қатысушылары үшін есеп беру тәртібі бірдей болады.
Ірі операциялар кезінде толық ақпарат талап етіледі
22 желтоқсаннан бастап 500 000 теңгеден жоғары сомаға валюта айырбастаған азаматтар туралы толық мәлімет тіркелуі қажет.
Міндетті түрде көрсетілуі тиіс деректер:
-
ЖСН (немесе жеке басын куәландыратын құжаттың деректері)
-
Тұрғылықты мекенжайы (ел, қала, көше, үй, пәтер)
-
Толық аты-жөні, әкесінің аты болса – қоса беріледі
Бұл талаптар алтын саудасына да қолданылады
Салмағы 500 000 теңгеден асатын аффинирленген алтын құймаларын сатып алу-сату кезінде де осындай мәліметтер міндетті болады.
Есептілікке қойылатын талаптар күшейтіледі
Бұрын есептердегі қателіктерді түзетуге 6 айға дейін уақыт берілсе, енді ол мерзім 1 аймен шектеледі. Бұл есептің дұрыстығы мен уақытылы берілуін қамтамасыз етуге бағытталған.
Бұдан бөлек, банктер енді валюта сатып алу және сату операцияларын әр ұйым бойынша нақтылап көрсетуі тиіс. Бұл ретте реттеуші орган нарықтағы қозғалысты жан-жақты бақылап, күмәнді транзакцияларды дер кезінде анықтай алады.
Қазақстанда бұл өзгеріс кімдерге әсер етеді?
Жаңа ережелер, ең алдымен, ірі сомада айырбастау жасайтын жеке тұлғаларға, сондай-ақ валюта айырбастау пункттері мен банктерге әсер етеді.
Клиенттерден көбірек дерек сұралуы мүмкін. Ал банктер мен айырбастау орындарына есептілік жүктемесі артады. Дегенмен, бұл шаралар қаржы нарығындағы ашықтық пен қауіпсіздікті арттыруға бағытталған.
