Қазақстанның сыртқы қарызы қайтадан рекордтық деңгейге жетті — ел әлемге 181,8 млрд доллар қарыз, деп хабарлайды Todayinfo ақпарат агенттігі.
Ұлттық банктің мәліметінше, 2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша сыртқы қарыз 181,8 млрд долларды құраған. 2025 жылы бұл көрсеткіш 17,2 млрд долларға өскен. Оның 12,8 млрд доллары жаңа қарыздық операцияларға, ал 4,3 млрд доллары активтер құнының өзгеруіне байланысты.
Сыртқы қарызды мемлекеттік қарызбен шатастыруға болмайды. Бұл Қазақстан резиденттерінің бейрезиденттер алдындағы барлық міндеттемелері: мемлекеттік сектор, жеке компаниялар, банктер, мемлекет қатысатын ұйымдар және фирмааралық несиелер.
Қарыздың 88,1%-ы ұзақ мерзімді міндеттемелерге тиесілі. Бұл өтімділік дағдарысы қаупін төмендетеді, бірақ экономиканы сыртқы нарықтардың мөлшерлемелері мен бағамдарына ұзақ уақыт байланыстырады.
Негізгі қарыз алушы — жеке сектор. 2026 жылғы 1 қаңтарда оның үлесіне 138 млрд доллар келген. Мемлекеттік сыртқы қарыз 18,6 млрд долларды, банктер мен мемлекет бақылайтын ұйымдардың қарызы 25,2 млрд долларды құраған. Мемлекет кепілдік берген сыртқы қарыз 3,3 млрд долларға жеткен.
2025 жылы мемлекеттік сыртқы қарыз 14,7 млрд доллардан 18,6 млрд долларға, ал банктер мен мемлекеттік ұйымдардың қарызы 17,4 млрд доллардан 25,2 млрд долларға өскен. Жеке сектордың қарызы іс жүзінде өзгермеген (137,8 млрд доллардан 138 млрд долларға дейін).
Сарапшылардың пікірінше, жеке сектордың үлкен қарызы бюджетке тікелей қауіп төндірмейді, өйткені оның едәуір бөлігі фирмааралық несиелер. Алайда мемлекеттік сектор қарызының қарқынды өсуі назар аударуды қажет етеді.
