Қазақстандық талапкерлер алдағы жылдары жойылып кетуі мүмкін мамандықтарды таңдап жатыр. Бұл туралы Мәжіліс депутаты Асхат Аймағамбетов үкімет сағатында мәлімдеді.
Оның айтуынша, мемлекеттік білім гранттарының саны 77 мыңға жеткенімен, оларды бөлу моделі ескірген. «Бұл модель ChatGPT пайда болғанға дейін жасалған. Онда үш жылдан кейін қандай мамандықтар автоматтандырылу қаупінде тұрғаны ескерілмеген. 2025 жылы ең жоғары конкурс «Аударма ісі» – 16 адамнан орынға, «Халықаралық қатынастар» – 13, «Құқықтану» – 8. Дәл осы бағыттарды жасанды интеллект бірінші кезекте автоматтандырады», – деді депутат.
Аймағамбетов нақты экономика үшін маңызды салалардың бос қалып жатқанын атап өтті. «Мал шаруашылығы – 0,15 адамнан орынға, металлургия – 0,07. Біз IT-ға «болашақ мамандығы» ретінде ондаған мың грант бөлдік, бірақ 22–25 жас аралығындағы жас әзірлеушілердің жұмыспен қамтылуы былтыр 20%-ға төмендеді. Біз кодты өзі жазатын ИИ заманында «кешегі типтегі кодерлерді» дайындап жатырмыз», – деді ол.
Депутат ЖОО-дағы ақылы бөлімге қабылдаудың әлсіз реттелуін де сынға алды. «Университеттер сұранысқа ие емес мамандықтар бойынша мыңдаған ақылы студенттерді қабылдауды жалғастыруда. Азаматтар сұранысқа ие болмайтын мамандықтардың дипломын алу үшін миллиондаған теңге төлейді. Еңбек министрлігінің дерегінше, 2030 жылға қарай жаңа жұмыс орындарының 56%-ы орташа және төмен дағды деңгейіндегі мамандықтар үшін құрылады. Ал біз жоғары білімді мамандарды сұраныстан 5–6 есе артық дайындап жатырмыз», – деп түйіндеді ол.
