Мемлекет басшысының Алматы әкімі Дархан Сатыбалдымен жақында өткен кездесуінде экологиялық жағдайды жақсарту, тұрақты көлік және туристік құрылымдарды қалыптастыру, сондай-ақ қалалық орта сапасы мен халықтың өмір сүру деңгейін арттыру жөнінде де тапсырма берілді. Бұл мәселенің ст
Мемлекет басшысының Алматы әкімі Дархан Сатыбалдымен жақында өткен кездесуінде экологиялық жағдайды жақсарту, тұрақты көлік және туристік құрылымдарды қалыптастыру, сондай-ақ қалалық орта сапасы мен халықтың өмір сүру деңгейін арттыру жөнінде де тапсырма берілді. Бұл мәселенің стратегиялық шешімдерінің бірі - қаланың полиорталықты дамуы болып табылады, деп хабарлайды Todayinfo.kz ақпарат агенттігі.
Қаланың 2040 жылға дейінгі бас жоспарында дамудың моноорталық моделінен полиорталық моделіне көшу көзделген. Полиорталықтар іскерлік белсенділікті қайта үлестіруге, қаланың орталық аймақтарына жүктемені азайтуға және жаңа өсу нүктелерін құруға көмектеседі. Олардың ішінде "Батыс қақпасы" полиорталығының жобасы бар, оның іс-жоспарларын Ink Architects сәулетшілері әзірлеуде. Ол негізінен Момышұлы, Мөңке би, Рысқұлов және Фариза Оңғарсынова көшелерінің квадратында орналасады.
Сәулетшілер жаңа полиорталықтың іс-жоспарына микромобильділік бағытын енгізді.
Жоба автомобиль ыңғайлы скутерге немесе велосипедке ауыстырылатын, қажет нәрсенің бәрі 15 минуттық жүру радиусында болатын жағдайларды жасауды ұсынады. Халықаралық тәжірибені ескере отырып, мұндай тәсіл Алматыдағы шамадан тыс көліктік жүктеме мен пайдаланылған газдар шығарындыларын азайту мәселесін шешуге мүмкіндік береді. Бұл үрдіс ерте ме, кеш пе Қазақстанның басқа қалаларына да келуі мүмкін.
Микромобильділік мегаполис көшелерінде қалай көрінеді
Белгілі болғандай, Алматыда зиянды шығарындылардың үлкен үлесі автокөлікпен өндірілетіні белгілі. Қаланың көптеген жаңа және ескі кеңестік аудандары да автокөлік иеленуді қолдайтындай етіп жобаланған. Бұдан басқа, БАҚ-та жарияланған мәліметтерге сәйкес, күн сайын қалаға облыстан 400 мыңға дейін көлік кіреді.
Бұл мәселені шешу үшін Оңтүстік астана 2010 жылдан бастап микромобильділік инфрақұрылымын (велосипедтер мен скутерлер) дамытып келеді. Мемлекет бас жоспарда веложолдардың дамуын көше-жол желісінің ажырамас бөлігі ретінде бекітті: енді жаңа көшелер мен магистральдар бастапқыда веложолдарды ескере отырып жобаланады.
Әлемде микромобильділік автомобильдермен жол жүруді, әсіресе қысқа қашықтыққа сапарларды белсенді түрде ауыстыруда. Тәжірибе көрсеткендей, әлемдегі барлық сапарлардың 60% астамы 8 км-ден аз қашықтықта жүзеге асады. Теориялық тұрғыдан, "соңғы миль" сапарлары үшін адамдардың кем дегенде 10% (метродан немесе хабтан кеңсеге дейін) микромобильді көлікке отырғызылса, көшелер айтарлықтай жеңілдейді. Бұл ретте шағын және орта бизнес клиенттер ағынын алады. Әдетте, велосипедшіге немесе самокатшыға автотұрақ іздеген автокөлік жүргізушісіне қарағанда, ұнаған кафеге немесе дүкенде тоқтау оңайырақ. «Батыс қақпа» полиорталығының іс-жоспарларымен жұмыс істей отырып, Ink Architects сәулетшілер тобы қалыптасқан инфрақұрылым мен велосипед маршруттарын зерттеді. Алматының бұл тұрғыдағы ерекшеліктерінің бірі - желінің бөлшектенуі. 89 км велосипед жолдары жиі үзіледі, өйткені олар бір жүйеге алдын-ала салынбаған. Сонымен қатар, тарихи орталықта бұрын автотұрақтарды жоюмен байланысты веложолақтарды енгізу кейде автокөлік жүргізушілеріне тәуелді көше бөлшек саудасына әсер етті.
"Осыған сүйене отырып, біз барлық топтардың мүдделерін алдын-ала ескердік: ұйымдастырылған паркингтер мен веложолдарды қарастырдық", - деп атап өтті ink Architects сәулетшілер тобының жетекшісі, Британдық сәулетшілер корольдік институтының жарғылық мүшесі және Американдық сәулетшілер институтының халықаралық қауымдастырылған мүшесі Құралай Есмұханова. - Жолдардың оңтайлы бағыттарын анықтау үшін біз спорттық қосымшалардың жылу карталары арқылы аумақты талдадық.
Бұл қозғалыстың нақты траекторияларын көруге мүмкіндік берді: спортшылар мен әуесқойлар бұған дейін белсенді болған жерде біз жол салдық.
Біздің сәулетшілер "Батыс қақпасы" полиорталығының іс-жоспарының жобасын
адам жүріс-тұрысының стихиялы түрде қалыптасқан үлгілеріне "астарлап" алды. Іс-жоспар, толығымен, полиорталық ішінде үздіксіз, байланысқан желіні құрайтын жолдарға толы".
Жүйелердің байланыстылығы
Инфрақұрылым байланысты,
үздіксіз болу керек
Көшелердің қиылысы
Велосипедшілер мен скутерлерге өтуде басымдық беру керек
Жүйелердің байланыстылығы
Инфрақұрылым байланысты,
үздіксіз болу керек
Көшелердің қиылысы
Велосипедшілер мен скутерлерге өтуде басымдық беру керек
Велосипед жолдарының қауіпсіздігін қалай ұйымдастыруға болады?
Аудан ауқымынан көше масштабына ауыса отырып, Ink Architects сәулетшілеріне
терең талдау арқылы жұмыс істеу керек болды. Қауіпсіз жағдай жасау басымдыққа ие болды.
"Бұл полиорталық жобасында көгалдандырылған жасыл жолақтар арқылы велосипед жолағын жолдан бөлу ретінде көрініс тапты. Оның арқасында машиналар велосипед жолағын автотұрақ ретінде қолдана алмайды, ал велосипедшінің ашылған көлік есігіне соғылу қаупі төнбейді. Мұндай шешім көшені қақтығыс аймағынан жалпыға қауіпсіз кеңістікке айналдырады", - деп түсіндіреді Қ.Есмұханова.
Оның айтуынша, қалалардағы велосипед жолдары барлық маусымда, соның ішінде қыста да жұмыс істей алады. Мысалы, Скандинавия елдерінде велосипед қозғалысы қатаң климатқа қарамастан жыл бойы белсенді. Олардың үлгісіне сүйене отырып, Ink Architects мамандары буферлік аймақтарды тазалау кезінде қарды уақытша сақтауға арналған кеңістік ретінде де пайдалануды ұсынады. Жолақтардың ені 2-2,5 метр болуы маңызды - бұл механикаландырылған тазалауға арналған шағын техниканың өтуіне мүмкіндік береді.
Қысқы күтім
Жолақтың ені 2,0-2,5 м.
Қыста қар тазалау үшін қажет
Ылди және суды бұру
Су жиналмау үшін қарастырылуы керек
Қысқы күтім
Жолақтың ені 2,0-2,5 м.
Қыста қар тазалау үшін қажет
Ылди және суды бұру
Су жиналмау үшін қарастырылуы керек
"Жасыл буфер басқа да функцияларды атқарады. Онда жолдарда шұңқырлардың пайда болуына жол бермейтін нөсер канализациясы жүргізіледі, деп түсіндіреді сәулетші. Одан басқа, буферге отырғызылған ағаштар көлеңкесінен велосипед жолдары бар тротуарлар да, жолдар да салқындайды. Осылайша, жылу аралының әсері төмендейді.
"Сауатты қала жоспарының көмегімен біз адамдар кептелісте бірнеше сағат тұрмайтын, саябақтар арасымен, сондай - ақ бос емес және қауіпсіз көшелер арқылы жұмысқа баратын, тыныс алатын, тірі және жайлы орталықтар құруға мүмкіндік береміз ", - деп түйіндейді Құралай Есмұханова. Бұрын хабарланғандай, халықаралық микромобильділік нарығы (электр скутерлері, велосипедтер) 6 жылдан кейін жыл сайын 18,35% - ға артып, 216,3 миллиард долларға дейін өсуі мүмкін. Әлемде 8 км дейінгі қашықтықта автокөлікті біртіндеп ауыстыру және қалалық ағындарды оңтайландыру үшін автономды жүйелерді дамыту және ЖИ интеграциясы, белсенді инвестициялар күтілуде.
Мысал үшін, АҚШ-та қысқа сапарларға арналған электр скутерлерін, велосипедтерді және электронды велосипедтерді қоса алғанда, микромобильділік нарығының өсуі 2032 жылға қарай 120 миллиард долларға дейін жетеді деп болжануда. Нидерландыда тұрғындардың 40% - дан астамы күнделікті велосипедпен жүреді, бұл Дания мен Финляндияда да таралған. ЕuroVelo-ң 17 маршруты (ұзақ мерзімді велосипед маршруттарының ауқымды еуропалық желісі), елдерді байланыстырады және белгілерімен және бағдаршамды сапалы инфрақұрылымды ұсынады.
