$1 млн және допинг қолдануға рұқсат: спорттық жарыстардың жаңа моделі дәстүрлі классикалық Олимпиадаға қауіп төндірмек

Фото: noi.md/ru 2026 жылдың мамыр айында Лас-Вегаста Enhanced Games турнирі өтеді, оны қазірдің өзінде «Стероидтардағы Олимпиада» деп атап жүр. Қолданыстағы антидопинг жүйесіне сын-қатер тастайтын жоба туралы спорт саласындағы сарапшысы Евгений Азарьев кеңірек айтып береді.

«Жобаның идеологиясы мына тезиске негізделген: кәмелетке толған спортшы өз физикалық мүмкіндіктерін кеңейту үшін фармакологияны, биохакингті және медициналық технологияларды қолдануға құқылы. Ұйымдастырушылар тыйымдардың орнына ашық медициналық бақылауды ұсынуда. Жарыстар жүзу, жеңіл және ауыр атлетика бойынша жарияланған. Қазірдің өзінде 50-ден астам кәсіби спортшының қатысатыны расталды, олардың қатарында Олимпиада жүлдегерлері мен әлем чемпиондары бар. Қатысуға қызығушылықтың негізгі драйвері — жүлде қоры: әр дисциплина үшін $500 мыңға дейін және әлемдік рекорд үшін $1 млн», - деді сарапшы.

Алайда медициналық мониторинг уәделеріне қарамастан, денсаулыққа төнетін қауіп жоғары күйінде қалып отыр. Әңгіме жүрекке, гормоналдық жүйеге және психикаға түсетін экстремалды жүктемелердің ұзақмерзімді салдары туралы. Сонымен қатар индустриялық тәуекел де бар: егер «жақсартылған» рекордтар жаңа көрермендік стандартқа айналса, классикалық спорт аудитория мен демеушілердің бір бөлігін жоғалтуы мүмкін.

«Бұл Қазақстан үшін нені білдіреді? Ел спорттық беделін таза спорт қағидаттарына сүйене отырып қалыптастырып келеді, сондықтан отандық атлеттердің мұндай лигаларға қатысуы ұлттық имиджге соққы болуы ықтимал. Бірақ трендті елемеуге болмайды: Enhanced Games спортшыларды қаржыландырудың жеткіліксіз екенін көрсетеді. Егер монетизация мен қолдау моделін реформаламаса, жеке жобалар ақша мен еркіндік ұсына отырып, таланттарды өзіне тарта бастайды», - деді Евгений Азарьев.