Қазақстан мұғалімдері жалақысынан күшпен ұсталатын кәсіподақ жарналарын тоқтатуды талап етті

Қазақстандық мұғалімдер GosRating.com платформасында жаңа петиция жариялап, кәсіподақ құрылымдарын реформалауды талап етуде. Олардың айтуынша, жалақыдан автоматты түрде ұсталып отырған кәсіподаққа жарналар заңсыз және ешқандай нақты пайда әкелмейді. Ұстаздар жарналар қайда жұмсалып жатқаны туралы есептің болмауына, кәсіподақтардың еңбек дауларына енжарлығына және еркін түрде мүшелікке кіру мен шығу мүмкіндігінің болмауына назалы. Бұл туралы Todayinfo ақпарат агенттігі хабарлайды. Петиция бастамашыларының бірі Макпал Беріковна білім және әлеуметтік қорғау министрліктеріне, сондай-ақ Үкіметке арнайы үндеу жолдады. Олар кәсіподақтарға мүше болуды ерікті ету, жарна аударуды тек жыл сайын расталған өтініш арқылы жүзеге асыру және осы процеске eGov.kz арқылы цифрлық мүмкіндік беруді талап етеді. Ұсынылған бастамалардың бірі — кәсіподақтардың әр тоқсан сайын ашық қаржылық есеп беруін заңмен міндеттеу. Бұл ұстаздардың ақша қайда кетіп жатқанына бақылау жасауына мүмкіндік беруі тиіс.

Мұғалімдер кәсіподақ мүшелігін қалай басқара алуды қалайды?

Петиция авторлары кәсіподақтан шығу және кіру үдерісін eGov немесе eOtinish арқылы жасауды ұсынады. Бұл мектеп әкімшілігі мен бухгалтерия тарапынан ықпал ету тәуекелін азайтады. Сонымен қатар, кәсіподақтар мүшелерінен жарна алу үшін жыл сайын жаңа өтініш сұратуы тиіс — өтініш болмаса, ақша да ұсталмауы керек. Тағы бір маңызды талап — балама тәуелсіз кәсіподақтарды дамытуға жағдай жасау. Яғни, мұғалім өзінің мүддесін қай ұйым тиімді қорғай алатынын таңдай алуы керек.

Неліктен бұл реформа Қазақстан ұстаздары үшін маңызды?

Педагогтердің пайымынша, қазіргі кәсіподақтар мұғалім құқығын қорғай алатын қызмет емес, жалақыдан еш сұралмастан ақша алатын формал ұйымға айналған. Ал миллиардтаған жарна не мақсатқа жұмсалып жатқаны беймәлім. Петицияда көрсетілген мәселелер тек мұғалімдерге емес, барлық сала қызметкерлеріне де қатысты болуы мүмкін. Сондықтан бұл бастама тек білім беру саласымен шектелмей, кең қоғамдық талқылауға ұласуы ықтимал.