Қазақстанда бензин екі есеге қымбаттауы мүмкін: сарапшы себебін айтты

Мұнай өндіру саласының сарапшысы Олжас Байділдиновтың айтуынша, Қазақстанда өндірілетін мұнайдың шамамен 70 пайызы Теңіз, Қарашығанақ және Қашаған сияқты ірі кен орындарына тиесілі және бұл компаниялар мұнайдың басым бөлігін экспортқа шығарады. «ҚазМұнайГаз»дың үлесі де ішкі нарықта баға шығындарын өтеу үшін шетелге кетеді. Сондықтан төртінші мұнай өңдеу зауыты іске қосылса да, оны шикізатпен толық қамтамасыз ету мүмкіндігі жоқ. Сарапшының пікірінше, елде жанармай өндірісін айтарлықтай арттыру үшін басқа кен орындарынан алынатын мұнайдың дерлік барлық көлемін мұнай өңдеу зауыттарына бұру қажет болар еді, бірақ бұл кен орындары сарқылып келе жатқандықтан, олардың жылсайынғы өндіру көлемі шамамен 1 миллион тоннаға азаюда. Мұндай жагдайда жанар‑жағармайдың бағасы екі есеге дейін өсуё мүмкін.

«Ғазір саладағы мұнайдың өзіндік қыны барреліне шамамен 40 долларды құрайды, ал ел ішінде шикізат 20–25 доллардан сатылуда. Жоғалтылған табыс экспорт арқылы өтеледі. Егер барлық мұнайды өңдеуге бағыттасақ, бензиннің литрінің бағасы шамамен 1 долларға жетуё мүмкін ( қазіргі AИ‑92-нің нарықтық қыны – 60 цент ). Яғни, жанар‑жағармайдың қымбаттауы мүмкін», – деп түсіндірді Байділдинов.

Үкімет 2025‑2040 жылдарға арналған мұнай өңдеу саласын дамыту тұжырымдамасын бекітті, онда Азия нарықтарына жеткізілімдерді айтарлықтай ұлғайту жоспарланған.