Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешені соңғы жылдары тұрақты өсім көрсетіп келеді. Биыл елде егіс алқаптары кеңейіп, шаруалар экономикалық тұрғыдан тиімділігі жоғары ауыл шаруашылығы дақылдарын көбірек егуге ден қойды, деп хабарлайды Todayinfo.kz ақпарат агенттігі.
Сонымен қатар мал шаруашылығында да оң динамика байқалып, мал басы мен негізгі өнім түрлерінің өндірісі артты. Бұл үрдіс елдің азық-түлік қауіпсіздігін нығайтып, аграрлық сектордың тиімділігін арттыруға бағытталған мемлекеттік саясаттың нәтижесі ретінде бағаланып отыр.
Үкіметтің мәліметінше, 2026 жылы Қазақстандағы жалпы егіс көлемі 23,8 миллион гектарға жетті. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 180 мың гектарға артық. Егіс құрылымын әртараптандыру аясында ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер табыстылығы жоғары майлы дақылдарға ерекше көңіл бөлуде.
Биыл олардың егіс көлемі 4,3 миллион гектарға дейін ұлғайды.
Сонымен қатар мал шаруашылығын жем-шөппен қамтамасыз ету мақсатында азықтық дақылдардың алқабы 3,3 миллион гектарды құрады.
Дегенмен еліміздің егіс алқабының басым бөлігі бұрынғысынша дәнді және бұршақты дақылдарға тиесілі. Бұл дақылдарға шамамен 15,8 миллион гектар жер бөлінген. Мамандардың айтуынша, мұндай көрсеткіш Қазақстанның аймақтағы жетекші астық өндіруші мемлекеттердің бірі ретіндегі орнын сақтауға мүмкіндік береді.
Өсім тек егін шаруашылығында ғана емес, мал шаруашылығы саласында да байқалады. Ресми деректерге сәйкес, ірі қара мал саны 5,8 пайызға артып, 9,3 миллион басқа жетті. Жылқы саны 7,4 пайызға өсіп, 5 миллион басты құрады. Ал түйе саны 3,6 пайызға көбейіп, 312 мың басқа жеткен.
Мал басының көбеюі өндірілетін өнім көлеміне де оң әсер етті. Биылғы алғашқы жартыжылдықта сойыс салмағындағы ет өндірісі 5,5 пайызға өсіп, 559 мың тоннаны құрады. Сиыр сүтін өндіру көлемі 2,4 пайызға артып, 1,9 миллион тоннаға жетті. Құс шаруашылығында да өсім жоғары. Жұмыртқа өндірісі өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 7,9 пайызға көбейіп, 2,4 миллиард данаға жеткен.
Сарапшылардың пікірінше, агроөнеркәсіптік кешеннің тұрақты дамуы тек егіс көлемін ұлғайтуға ғана емес, жер ресурстарын тиімді басқаруға да тікелей байланысты.
Ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты Ербол Қожабаевтың айтуынша, бүгінгі таңда ауыл шаруашылығының негізгі міндеті – жерді барынша көп игеру емес, әр гектардың өнімділігін арттыру.
– Қазақстанның жер қоры өте ауқымды болғанымен, оның әлеуетін толық пайдалану үшін цифрлық технологияларды енгізу, суармалы жер көлемін көбейту және ғылыми негізделген егіншілік жүйесін дамыту қажет. Қазір шаруалар майлы дақылдарға бет бұрып жатыр. Бұл – нарық талабына сай қабылданған дұрыс шешім. Бірақ ұзақ мерзімді перспективада топырақ құнарлылығын сақтау мен ауыспалы егіс талаптарын ұмытпау маңызды, – дейді сарапшы.
Соңғы жылдары мемлекет жер қатынастарын жетілдіруге де ерекше назар аударып келеді. Цифрлық жер кадастрын дамыту, пайдаланылмай жатқан жерлерді анықтау және оларды ауыл шаруашылығы айналымына қайтару бағытындағы жұмыстар жалғасуда. Бұл жер ресурстарын ашық әрі тиімді басқаруға мүмкіндік береді.
Сонымен бірге шағын және орта фермерлік шаруашылықтарды қолдау шаралары күшейтілуде. Жеңілдетілген несие, субсидиялау бағдарламалары мен лизингтік қаржыландыру ауыл шаруашылығы техникасын жаңартуға және өндіріс тиімділігін арттыруға ықпал етіп отыр.
Инвестициялық жобалардың артуы да саланың дамуына жаңа серпін беруде. Әсіресе суару жүйелерін жаңғырту, қойма және логистикалық инфрақұрылымды дамыту, өнімді терең өңдеу кәсіпорындарын ашу бағытындағы жұмыстар экспорттық әлеуетті күшейтуге мүмкіндік береді. Бұл әсіресе климаттық тәуекелі жоғары оңтүстік өңірлер үшін маңызды.
Мамандардың пікірінше, ауыл шаруашылығының болашағы жер қатынастарын жетілдіру, өндірісті цифрландыру және ғылымға негізделген технологияларды кеңінен енгізумен тығыз байланысты. Осы бағыттағы реформалар жалғасса, Қазақстан ішкі нарықты сапалы азық-түлікпен толық қамтамасыз етіп қана қоймай, аграрлық өнім экспортын да едәуір арттыра алады.
