Ресейдің бюджет жүйесіндегі жиынтық тапшылық 2025 жылдың қорытындысы бойынша 8,291 триллион рубльге жетіп, тарихи рекорд орнатты, деп хабарлайды Todayinfo ақпарат агенттігі.
Қаржы министрлігінің «Электронды бюджет» жүйесінде жарияланған деректерге сәйкес, федералдық қазынаны, аймақтардың бюджеттерін және бюджеттен тыс қорларды (Зейнетақы қоры мен Міндетті медициналық сақтандыру қоры) қамтитын біріктірілген бюджеттегі «ойық» өткен жылмен салыстырғанда 2,6 есеге немесе 5,696 трлн рубльге ұлғайған. Бюджеттің барлық деңгейіндегі кірістер 6,5% өссе, шығыстар екі есе жылдам – 13% өскен.
Жалпы тапшылықтың үштен екісі федералдық қазынаға тиесілі: жылды 5,625 трлн рубль тапшылықпен аяқтады, бұл бастапқы жоспардан бес есе көп. Ал аймақтардағы тапшылық соңғы жиырма жылдағы рекордтық көрсеткішке жетіп, 1,5 трлн рубльді құрады.
Әлеуметтік және зейнетақымен қамсыздандыру қорының тапшылығы да жоспардан үш есе асып, 1,078 трлн рубльге жетті. Сондай-ақ мемлекеттік медициналық көмек бағдарламаларын қаржыландыратын Міндетті медициналық сақтандыру қорының тапшылығы 80,7 млрд рубль болды.
Альфа-банктің бас экономисі Наталия Орлова салықтық ауыртпалықтың артуына қарамастан, тапшылықтың өскенін атап өтті. Былтыр Қаржы министрлігі пайда салығын көтеріп, жеке табыс салығының дифференциалды шкаласын енгізген және 3 трлн рубльден астам қосымша кіріс жинауды жоспарлаған еді.
Алайда биыл салықты қайта көтеруге тура келді: ҚҚС 22%-ға дейін ұлғайтылды, шағын бизнес үшін салық реформасы іске қосылды. Кезекте технологиялық алым, маркетплейстерден импортқа салынатын салық, гауһар тастарға экспорттық баж салығы және металлургтер үшін пайдалы қазбаларды өндіру салығын өсіру тұр.
«Ресей экономикасы ажал аймағына кірді», — деп жазады Берлиндегі Carnegie Russia Eurasia Centre ғылыми қызметкері Александра Прокопенко. Ол мұны альпинистер 8 мың метрден астам биіктікке шыққанда, адам ағзасының қалпына келуден гөрі өзін-өзі тезірек жей бастайтын жағдайымен салыстырады.
Прокопенконың пікірінше, экономикада да осыған ұқсас жағдай болып жатыр. Ол қаржылық және адами ресурстарды әскери секторға аудару арқылы ғана аман қалуда, бірақ бұл оның ұзақ мерзімді әлеуетін жойып жатыр. Сарапшы экономиканың әлсіздігінен бюджетті салықты көтеру арқылы толтыру мүмкін болмай отырғанын айтады: былтыр ЖІӨ небәрі 1%-ға өскен, ал биылғы жылға арналған болжамдар одан да нашар.
