Иранда соңғы жылдардағы ең ауқымды антиүкіметтік наразылықтар жалғасып жатыр. Билік өкілдері сенбі күні репрессияны күшейтуі мүмкін екенін меңзеп, Ислам революциясы сақшылар корпусы (КСИР) тәртіпсіздіктерге «террористерді» айыптады. КСИР билік жүйесін қорғау – «қызыл сызық» екенін мәлімдеді. Бұл туралы ВВС-ге сілтеме жасап Todayinfo порталы хабарлайды.
АҚШ президенті Дональд Трамп Иран халқы еркіндікке бұрынғыдан да жақын екенін айтып, АҚШ көмектесуге дайын екенін жазды. Бұл мәлімдемелер Иран билігінің ашуын туғызып, жоғарғы көсем аятолла Әли Хаменеи наразылықтарды АҚШ пен Израильдің ықпалымен байланыстырды.
Reuters агенттігінің хабарлауынша, интернеттің өшірілуі елдегі жағдайды нақты бағалауға кедергі келтіріп отыр. Соған қарамастан, әлеуметтік желілерде Тегеран, Рашт, Тебриз, Шираз және Керман қалаларындағы жаңа наразылықтар түсірілген видеолар тарады.
Би-би-си мен CNN-ге сұхбат берген дәрігерлер Иран ауруханаларында жағдайдың аса ауыр екенін айтады. Медициналық мекемелер қаза тапқандар мен жараланғандарға толы. Куәгерлердің сөзінше, адамдардың басы мен жүрегіне оқ тиген, тірі оқ пен дробь қолданылған. Кейбір науқастар өздерінің танылып қалуынан қорқып, ауруханалардан қашқан.
HRANA құқық қорғау ұйымының дерегінше, наразылық басталғалы кемінде 50 наразылықшы мен 15 қауіпсіздік қызметкері қаза тауып, 2300-ге жуық адам тұтқындалған. Алайда нақты құрбандар саны бұдан әлдеқайда көп болуы мүмкін. Мысалы, Рашт қаласында бір кештің өзінде ауруханаға 70 мәйіт жеткізілген.
Наразылықтар 28 желтоқсанда инфляцияның күрт өсуіне қарсы басталып, кейін саяси сипат алды. Қазір наразылар діни басқарудың тоқтауын талап етіп отыр. Билік АҚШ пен Израильді арандатушылыққа айыптайды.
Иран полициясы кей жағдайларда адам өлімі болмағанын айтқанымен, ғимараттардың өртелгенін мойындады. Ал Tasnim агенттігі 100 «қарулы бүлікшінің» ұсталғанын хабарлады.
Бұрынғы шах әулетінің мұрагері Реза Пехлеви халықты көтеріліске шығуға, қалалардың орталығын басып алуға шақырды. Кейбір наразылар оны қолдағанымен, көпшілік экономикалық және саяси өзгерістерді талап етеді.
CNN дерегінше, Хаменеи жұма күнгі теледидар арқылы жасаған үндеуінен кейін репрессия айтарлықтай күшейген. Куәгерлер оқ, көзден жас ағызатын газ және электрошокер кең қолданылғанын айтады.
Иран ішкі істер министрі Эскандер Момени кейбір қателіктерді мойындап, халықты «жақсы экономикалық болашақ» күтеді деп сендірді. Алайда наразылар режим сыртқы қысымсыз кетпейді деп есептейді.
Қазірдің өзінде наразылықтар 100-ден астам қалаға таралып, Иран билігі үшін соңғы жылдардағы ең күрделі сынға айналып отыр.
