Орыс блогеры: “Қазақтар құрметпен орысшаға ауысады, бірақ оны теріс пайдаланбайық”

Александра Мыскина Facebook-та Қазақстандағы тіл мәдениеті туралы пікірін жазып, қазақтардың өзге ұлт өкілін көргенде орысшаға ауысуын «құрметтің белгісі» деп түсіндірді. Оның айтуынша, бұл әдет кейде дұрыс бағаланбай, керісінше «ыңғайлы мүмкіндікке» айналып кетіп жатады. Бұл туралы Todayinfo порталы хабарлайды. Мыскинаның сөзінше, ол бір кездері қазақша сөйлеп тұрған ортаға славян адам қосылғанда, бәрі бірден орысшаға ауысатынын байқаған. Неліктен бұлай болатынын сұрағанда, жауап ретінде «құрмет, түсіністік» деген уәж естігенін айтады. Оның ойынша, қазақ тілі – қазақ үшін аса қымбат құндылық болғанымен, одан да маңыздысы – өзгені сыйлау мәдениеті. Автор бұл қасиет қазақ қоғамында ерекше қадірленетінін атап өтеді.

Құрметті дұрыс түсіну керек

Мыскина осы жерде бір ескерту айтады: қазақтардың тіл ауыстыруын «құрмет» деп қабылдасақ, оны теріс пайдалану да дұрыс емес. «Біз осы жерде, қазақ жерінде туып-өстік, демек сыйластық біз үшін де қағида болуы керек» деген ойды алға тартады. Ол өзі принципиалды түрде күнделікті өмірде қазақша сөйлесуге тырысатынын жазады. Пойызда, базарда, таксиде немесе көшедегі қарапайым жағдайда болсын, бірнеше сөзбен болса да диалог құруға болады дейді.

«КСРО-да тудым, білмеймін» деген сөз көңілге қаяу түсіреді

Автордың айтуынша, қазақшаға шорқақ болса да жауап қатып, түсінісуге ұмтылатын орыстар аз емес. Ал «Мен КСРО-да тудым, сіздің тіліңізді білуге міндетті емеспін» деген сияқты дайын тіркестер оған «бізге жат» көрінеді, құлаққа түрпідей тиеді. Сондай-ақ ол тұтас бір этностың бейнесін дөрекі етіп көрсетуге қарсылық білдіреді. Мыскина «кешірім сұрау» тақырыбын да қозғап, мұндай жалпылама айыптаулар қоғамдағы сыйластыққа сызат түсіретінін меңзейді. Жазба соңында автор «Бұрын ‘густо’ еді, қазір ‘пусто’ болып қалды» деп, тіл және қарым-қатынас мәдениетіне салмақты қарауға шақырғандай ишара жасайды.